close
تبلیغات در اینترنت
محال عادی

تذکر خطاهای ذهنی فلسفه و عرفان به روش عقل، تفکیک و مناظره

معانی محال:    آیا می دانید که "محال" معانی متفاوتی دارد؟ مثل: 1-محال ذاتی 2-محال عادی 3-...   آیا می دانید که اگر بین این دو معنا از معانی محال تمایز قایل نشویم و به تفاوت معنایی بین این دو توجه کافی نکنیم دچار خطای ذهنی خواهیم شد؟ آیا می دانید که اکثر خطاها در مورد این کلمه زمانی رخ می دهد که کلمه محال به کار برده می شود ولی مشخص نمی شود که مراد از محال کدام یک از دو معنای فوق است؟ آیا می دانید که این دو معنا چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟ برای هر کدام از این دو کلمه "محال ذاتی" و "محال…

banner
جستجوگر پیشرفته



آیا شناخت خداوند ملازم با سنخیت است؟

 

آیا می دانید که برخی مدافعان فلسفه و عرفان ادعا دارند که برای شناخت خداوند، حتما باید بین خداوند و مخلوقاتش سنخیت باشد؟ و بدون سنخیت بین خداوند و مخلوقاتش، شناخت خداوند امکان ندارد؟

و لذا برخی بر پایه این مطلب استدلال می کنند که:

"... وقتی هدف دین معرفت الله است اگر نفس ما مجرد نباشد و از همان وجود اعلی نباشد چگونه میخواهد به معرفت الله برسد؟ چگونه میخواهد به لقا خدا برسد؟ چگونه میخواهد اسما و صفات الهی را شهود کند؟ مگر ان امام العارفین نفرمود یا غایه امال العارفین؟ اگر نسبتی نباشد او چگونه غایت خواست عارفین میتواند باشد؟"

http://www.mashreghnews.ir/fa/news/184278

 

توجه شود سنخیت معانی متفاوتی دارد که در نوشتارهای بعدی بدان پرداخته خواهد شد آن چه در این جا مد نظر مدافع سنخیت است که ما در صدد نقد آن هستیم - این است که از اصالت وجود دفاع کند و بگوید اگر سنخیت وجودی بین خداوند و مخلوقاتش نباشد - که این با اصالت وجود تحقق پیدا می کند - شناخت خداوند امکان ندارد و چون هدف دین معرفت الله است و ... پس معلوم می شود که بین خداوند و مخلوقاتش نه تنها نباید نفی تشبیه بشود بلکه باید بین خداوند و مخلوقاتش تشبیه و بلکه سنخیت به معنای اشتراک در حقیقت وجود باشد و الا شناخت خداوند ممکن نخواهد بود و ...

خلاصه این که مدافع سنخیت سعی دارد از سنخیت به معنای تشابه در حقیقت - بین خداوند و مخلوقات که ناشی از اصالت وجود است - دفاع کند.

می توان این استدلال را در قالب قیاس استثنایی چنین بیان کرد که:

اگر تشبیه نباشد آنگاه شناخت خداوند امکان پذیر نیست، لکن شناخت خداوند امکان پذیر است

نتیجه: پس باید تشبیه باشد.

 

خطاهای ذهنی:

صرف نظر از برخی اشکالات در شرایط قیاس استثنایی مثل کلیت یکی از مقدمات و ...، می توان چنین پرسید که:

آیا می دانید که این استدلال بر اثبات تشبیه بر این مطلب مبتنی است که:

اگر تشبیه نباشد آنگاه شناخت امکان پذیر نیست

و به تعبیر دقیق تر:

اگر تشبیه بین دو شی وجود نداشته باشد آنگاه هیچ شناختی بین آن دو شی امکان پذیر نیست

آیا می دانید که خود این مطلب بر این نکته مبتنی است که:

لازمه عقلی بین شناخت شی و بین تشابه شی وجود دارد.

زیرا اگر ملازمه عقلی بین آن دو نباشد کل استدلال که قیاس برهانی استثنایی است باطل خواهد بود.

آیا می دانید که اگر ملازمه عقلی بین شناخت شی و بین تشابه شی وجود داشته باشد در آن صورت هیچ شناختی نباید داشته باشیم مگر این که بین آن دو شی تشابه باشد؟ و به تعبیر دقیق تر محال عقلی خواهد بود که شناختی باشد ولی تشابهی بین دو شی نباشد. در آن صورت می توان پرسید که:

آیا شناخت بدون سنخیت محال عقلی است؟

و به تعبیر دقیق تر آیا لازمه عقلی بین شناخت و سنخیت وجود دارد؟

اگر کسی بدون تامل کافی به این سوال ها جواب مثبت دهد باید توجه کند که دچار خطای ذهنی شده است. توضیح این که:

سوال: اگر کسی ادعا کند که لازمه کلاغ بودن این است که سیاه باشد و شما این لازمه را قبول نداشته باشید ولی هر کلاغی بگردید که رنگ دیگری غیر از رنگ سیاه داشته باشد ولی نتوانید چنین کلاغی پیدا کنید آیا او می تواند ادعا کند که:

کلاغ بودن ملازم با سیاه بودن است چرا که هر کلاغی داشته باشیم حتما سیاه است؟

می توان چندین مثال دیگر آورد که بین یک چیز و شی دیگر لازمه این چنینی برقرار است.

ولی آیا می دانید که این نوع ملازمه، ملازمه عقلی نیست و تنها و تنها ملازمه ای تجربی است؟

آیا می دانید که در ملازمه عقلی انفکاک دو شی متلازم از همدیگر محال عقلی است ولی در ملازمه تجربی محال عقلی نبوده و فقط و فقط محال عرفی است؟

 

آیا می دانید که برخی منکران معاد، استخوان پوسیده ای را جلوی چشم پیامبر پودر کرده و می گفتند:

کیست که این استخوان پوسیده را زنده کند؟

و آیا می دانید که اکثر منکران معاد ملازمه ای بین پوسیدن و عدم امکان زنده شدن قایل بودند و چنین تفکر می کردند که:

پوسیدن یعنی از بین رفتن امکان زنده شدن.

و اما آیا می دانید که همه این گروه ها در یک خطای ذهنی مشترکند که:

آن چه را تجربه کرده و همیشه بین دو شی معیت دیده اند و این دو را منفک از هم ندیده اند در اثر خطای ذهنی به این نتیجه رسیده اند که انفکاک بین این دو محال است و پس این دو ملازم هم هستند؟

و مثلا می گفتند لازمه این که انسانی بپوسد این است که نتواند زنده شود

ولی آیا می دانید که خطای ذهنی همه آن ها این است که لازمه تجربی را که نتیجه آن محال عرفی بودن است را با لازمه عقلی که نتیجه آن محال عقلی بودن است خلط کرده اند؟

آیا این گروه به این نکته توجه نکرده اند که محال ذاتی غیر از محال عادی است؟

توجه: اگر انسان ها در طول زندگی خود همیشه دیده اند که برای شناخت، حتما باید سنخیت باشد البته خود این مطلب جای بحث دارد ولی برای دور نشدن از بحث اصلی از آن رد می شویم این انسان ها فقط می توانند ادعا کنند که ما هرگز خلاف این را ندیده ایم ولی نمی توانند ادعا کنند که نمی شود که خلاف این اتفاق بیافتد.

و اگر بخواهیم به زبان منطق حرف زده باشیم چنین می گوییم که:

از شرایط قیاس استثنایی این است که قضیه شرطیه اتفاقیه نباشد.

تذکر: اسم این عمل مدافعان فلسفه و عرفان را استبعاد می نامند که یکی از خطاهای ذهنی بسیار بزرگ و در عین حال رایج بین مدافعان فلسفه و عرفان است که در بسیاری از بحث های خود با همین استدلال به نتایج خلاف واقع رسیده اند.

اگر به استدلال های مدافعان فلسفه و عرفان دقت کامل کنید در اکثر استدلال های آن ها همین خطای ذهنی را به وضوح خواهید دید و بدتر از آن ادعای برهان نمودن این گونه استدلال ها می باشد که کمی توجه می توانست غیر برهانی بودن این گونه استدلال ها را نشان دهد.

به حول و قوه الهی در آینده به موارد دیگری که فلاسفه و عرفا، در آن موارد با همین خطای ذهنی که به اسم برهان ارایه داده اند و به نتایج نادرستی رسیده اند باز هم خواهیم پرداخت.


:: امتیاز: نتیجه : 0 امتیاز توسط 0 نفر مجموع امتیاز : 0

:: بازدید : 344
:: ارسال شده در: خطاهای ذهنی , آیا می دانید که ,

نویسنده
نویسنده : کریم حکیمی فرد
تاریخ : [یکشنبه 24 دي 1391 ] [ 1:41]
تاریخ

معانی محال:

 

 آیا می دانید که "محال" معانی متفاوتی دارد؟ مثل:

1-محال ذاتی

2-محال عادی

3-...

 

آیا می دانید که اگر بین این دو معنا از معانی محال تمایز قایل نشویم و به تفاوت معنایی بین این دو توجه کافی نکنیم دچار خطای ذهنی خواهیم شد؟

آیا می دانید که اکثر خطاها در مورد این کلمه زمانی رخ می دهد که کلمه محال به کار برده می شود ولی مشخص نمی شود که مراد از محال کدام یک از دو معنای فوق است؟

آیا می دانید که این دو معنا چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟

برای هر کدام از این دو کلمه "محال ذاتی" و "محال عادی" باز هم معانی متفاوتی بیان شده است که می توان از معانی متفاوت بیان شده، معانی زیر را برای هر کدام انتخاب کرد:

محال ذاتی:

آن چیزی که تحقق آن ذاتا محال باشد یعنی ذات شی طوری باشد که امکان عقلی تحقق آن منتفی باشد. مثل اجتماع نقیضین و شریک الباری

گاهی از "محال ذاتی" تعبیر به "محال عقلی" هم می شود زیرا گفته می شود که عقلا محال است که این شی تحقق پیدا کند یعنی امکان تحقق آن عقلا محال است.

محال عادی:

آن چیزی که تحقق آن ذاتا محال نباشد ولی عادتا آن شی تحقق پیدا نمی کند. مثل این که پدر یا مادری بخواهد فرزند عزیز خودش را به قتل برساند. این کار عقلا محال نیست زیرا ممکن است کسی در اثر خشم یا اشتباه یا ... فرزندش را به قتل برساند ولی در حالت عادی این کار را انجام نمی دهد.

توجه: این دو کلمه معمولا در مقابل هم معنی می شوند لذا گفته می شود که محال عادی در حالت عادی محال است و ممکن است در شرایط دیگری آن شی تحقق پیدا کند ولی در محال ذاتی تحت هیچ شرایطی امکان تحقق آن وجود ندارد.

گاهی از "محال عادی" تعبیر به "محال عرفی" هم می شود.

 

توجه: ممکن است این تعاریف را همه قبول نکنند و معانی دیگری را از این کلمات بفهمند ولی چون یکی از تعاریف این کلمات چنین بیان شده است و از طرفی دیگر چون نوشتارهای بعدی ما مبتنی بر این کلمات می باشد لذا در همین جا معنای مورد نظر خود را شفاف سازی می کنیم تا اندیشمندان را در تله خطای ذهنی اشتراک لفظی این کلمات نیانداخته باشیم.


:: امتیاز: نتیجه : 0 امتیاز توسط 0 نفر مجموع امتیاز : 0

:: بازدید : 306
:: ارسال شده در: آیا می دانید که ,

نویسنده
نویسنده : کریم حکیمی فرد
تاریخ : [پنجشنبه 21 دي 1391 ] [ 19:22]
تاریخ
آخرین مطالب ارسالی
عارف و صوفی چه می گویند؟ تاریخ : شنبه 16 فروردین 1393
آقای امینی و تشکیک عامی!؟ - بخش دوم بحث علمی تاریخ : دوشنبه 29 مهر 1392
آقای امینی و تشکیک عامی!؟ - بخش اول حواشی تاریخ : جمعه 26 مهر 1392
وحدت وجود در نگاه آقای امینی!؟ تاریخ : سه شنبه 09 مهر 1392
‏ وحدت وجود نظریه‌ای خردستیز 2 – توصیف 5 تاریخ : دوشنبه 08 مهر 1392
‏ وحدت وجود نظریه‌ای خردستیز 2 – توصیف 4 تاریخ : یکشنبه 07 مهر 1392
وحدت وجود نظریه‌ای خردستیز 2 – توصیف 3 تاریخ : شنبه 06 مهر 1392
‏وحدت وجود نظریه‌ای خردستیز 2 – توصیف 2 تاریخ : پنجشنبه 04 مهر 1392
وحدت وجود نظریه‌ای خردستیز 2 – توصیف 1 تاریخ : چهارشنبه 03 مهر 1392
وحدت وجود نظریه‌ای خردستیز 2 – توصیف 0 تاریخ : چهارشنبه 03 مهر 1392
میرزا مهدی اصفهانی و تفکیک تاریخ : شنبه 30 شهریور 1392
تفکیک عقل از نقل یا تفکیک فلسفه از نقل!؟ تاریخ : پنجشنبه 28 شهریور 1392
جریان تفکیک یا مکتب تفکیک!؟ تاریخ : چهارشنبه 27 شهریور 1392
میلاد امام رضا(ع) مبارک تاریخ : دوشنبه 25 شهریور 1392
تتمه تفکیک چیست و تفکیکی کیست؟ تاریخ : جمعه 22 شهریور 1392
تفکیک چیست و تفکیکی کیست؟ تاریخ : پنجشنبه 21 شهریور 1392
وحدت وجود نظریه‌ای خردستیز 1– مقدمه تاریخ : چهارشنبه 20 شهریور 1392
مناظره یا مشاجره!؟ تاریخ : یکشنبه 10 شهریور 1392
اطلاعیه تاریخ : سه شنبه 05 شهریور 1392
پاسخ به شروط آقای امینی برای مناظره تاریخ : پنجشنبه 31 مرداد 1392
اعلام مناظره چرا مخفیانه!؟ تاریخ : سه شنبه 29 مرداد 1392
اعلام مناظره وبلاگ amini142.parsiblog.com تاریخ : سه شنبه 29 مرداد 1392
مناظره یا پز مناظره!؟ تاریخ : یکشنبه 20 مرداد 1392
خطاهای ذهنی نوشتار -معنای سنخیت در فلسفه-آقای وکیلی تاریخ : دوشنبه 14 اسفند 1391
خطاهای ذهنی نوشتار (تنزیه و تشبیه خداوند-آقای وکیلی)-بخش چهارم و پایانی تاریخ : پنجشنبه 03 اسفند 1391
حذف نظرات نوشتارهای آقای وکیلی تاریخ : چهارشنبه 02 اسفند 1391
خطاهای ذهنی استاد فیاضی تاریخ : سه شنبه 01 اسفند 1391
خلاصه ای از (تعارض قاعده ضرورت علی با اختیار) تاریخ : یکشنبه 29 بهمن 1391
هشدار به سایت فارس نیوز و مشرق نیوز تاریخ : یکشنبه 29 بهمن 1391
خطاهای ذهنی نوشتار(تنزیه و تشبیه خداوند-تفاوت تشبیه کلامی و عرفانی)-بخش سوم تاریخ : سه شنبه 24 بهمن 1391
تذکری کوتاه به آقای رمضانی تاریخ : سه شنبه 24 بهمن 1391
خطاهای ذهنی نوشتار (تنزیه و تشبیه خداوند-تفاوت تشبیه کلامی و عرفانی)-بخش دوم تاریخ : سه شنبه 24 بهمن 1391
خطای ذهنی (ریشه‌های مکتب تفکیک از زبان غرویان) و کتاب (جدال با مدعی) آقای غفاری تاریخ : پنجشنبه 12 بهمن 1391
خطاهای ذهنی نوشتار (تنزیه و تشبیه خداوند- تفاوت تشبیه کلامی و عرفانی) - بخش اول تاریخ : سه شنبه 10 بهمن 1391
تفکیک اندیشه از نوشتار تاریخ : شنبه 07 بهمن 1391
تفکیک مطالب علمی از حاشیه‌ها تاریخ : شنبه 07 بهمن 1391
نقدی بر وبلاگ خطاهای ذهنی تاریخ : چهارشنبه 04 بهمن 1391
سخنی با مخالفان فلسفه و عرفان تاریخ : یکشنبه 01 بهمن 1391
آیا شناخت خداوند ملازم با سنخیت است؟ تاریخ : یکشنبه 24 دی 1391
تذکراتی کوتاه درباره هدف وبلاگ خطاهای ذهنی تاریخ : شنبه 23 دی 1391
معانی محال تاریخ : پنجشنبه 21 دی 1391
انواع نقد تاریخ : چهارشنبه 20 دی 1391
سراب فلسفه تاریخ : چهارشنبه 20 دی 1391
تشبیه خداوند در اصالت وجود تاریخ : سه شنبه 19 دی 1391
خطای ذهنی اشتراک لفظی عرفان تاریخ : سه شنبه 19 دی 1391
مجبور به مجبوریت انسان در فلسفه و عرفان تاریخ : دوشنبه 18 دی 1391
فرق بین فلاسفه و گزاره های فلسفی تاریخ : یکشنبه 17 دی 1391
مخالفت گزاره های فلسفی با متون دینی تاریخ : شنبه 16 دی 1391
خلط بین یقین منطقی و یقین روانی تاریخ : جمعه 15 دی 1391
نقد مغرضانه تاریخ : چهارشنبه 13 دی 1391
user
progress عضو شويد

نام کاربری :
رمز عبور :

progress فراموشی رمز عبور؟

progress عضویت سریع
نام کاربری :
رمز عبور :
تکرار رمز :
ایمیل :
نام اصلی :
کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد
آمار مطالب آمار مطالب
کل مطالب کل مطالب : 55
کل نظرات کل نظرات : 1
آمار کاربران آمار کاربران
افراد آنلاین افراد آنلاین : 1
تعداد اعضا تعداد اعضا : 3

کاربران آنلاین کاربران آنلاین

آمار بازدید آمار بازدید
بازدید کلی بازدید کلی : 32,771

اطلاعات شما اطلاعات شما
آِ ی پیآِ ی پی : 54.167.112.42
مرورگر مرورگر :
سیستم عامل سیستم عامل :
RSS

Powered By
Rozblog.Com
Translate : RojPix.ir