close
تبلیغات در اینترنت
تفکیک چیست و تفکیکی کیست؟

تذکر خطاهای ذهنی فلسفه و عرفان به روش عقل، تفکیک و مناظره

تفکیک چیست و تفکیکی کیست؟   این نوشتار بخشی از متنی است که قرار است به عنوان کتاب چاپ شود و اساس آن کتاب هم از نوشتارهای موجود در این وبلاگ گرفته شده است (البته با تغییرات و تکمیل برخی مطالب). چون برخی دوستان مثل ثقلین در مورد تفکیک مباحثی را مطرح کرده بودند به نظر آمد که نوشتار…

banner
جستجوگر پیشرفته



تفکیک چیست و تفکیکی کیست؟

 

این نوشتار بخشی از متنی است که قرار است به عنوان کتاب چاپ شود و اساس آن کتاب هم از نوشتارهای موجود در این وبلاگ گرفته شده است (البته با تغییرات و تکمیل برخی مطالب). چون برخی دوستان مثل ثقلین در مورد تفکیک مباحثی را مطرح کرده بودند به نظر آمد که نوشتار حاضر می‌تواند زمینه خوبی را در این مورد فراهم نماید لذا با تغییراتی منتشر گردیده است.


یکی از گروه‌هایی که در صدد نشان دادن خطاهای ذهنی فلاسفه و عرفا برآمده‌اند تفکیکیان نام گرفته‌اند. آیا می‌دانید چرا این گروه به تفکیک موسوم شده‌اند؟

يكي از خطاهای ذهنی بسیار بزرگ فلاسفه و عرفا این است که مطالب فلسفی و عرفانی خود را به اسم دین به مردم ارایه می‌دهند این گروه با امتزاج گزاره‌های فلسفی و عرفانی با گزیده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی از متشابهات متون دینی به معجونی دست ساخته می‌رسند حاصل این التقاط موجب می‌شود که غیر متخصصین گمان کنند همه گزاره‌های فلسفی و عرفانی همان چیزی است که از متون دینی استخراج شده است.

برخی اندیشمندان در طول تحقیقات خود به این خطای ذهنی اهل فلسفه و عرفان پی برده و سعی کردند با هشدار و توجه از امتزاج و التقاط و تحمیل نظر بر دین جلوگیری کنند تا مرز بین دین و فلسفه و عرفان حفظ شود و مطالب فلسفی و عرفانی با تطبیق نابجا و تحمیل نظر فلاسفه و عرفا به اسم دین به مردم ارایه نشود و برای این کار جدایی و تفکیک مطالب فلسفی از مطالب وحیانی خواسته شده است. این گروه به خاطر طلب تفکیک، به تفکیکی موسوم شدند.

اما واکنش‌ها به ایده تفکیک متفاوت بود برخی تفکیک را تفکیک عقل از وحی، برخی دیگر تفکیک را مخالف عقل، برخی دیگر تفکیک را مخالف فلسفه و عرفان و برخی دیگر تفکیک را پیروان و تابعان میرزا مهدی اصفهانی معرفی کردند.

البته واضح است که همه این افراد ولو صاحب عنوانی باشند غیر محققانه و گاهی مغرضانه به اظهار نظر پرداخته‌اند. کسانی که تفکیک را تفکیک عقل از وحی و یا تفکیک را مخالف عقل معرفی کردند چه عامدانه و چه غیر عامدانه به خطای ذهنی خلط فلسفه و تعقل مبتلا شده‌اند که تفصیل آن در وبلاگ ما تحت عنوان "چرا مخالفان فلسفه و عرفان، نافی تعقل جا زده می شوند!؟" آمده است.

اکثر کسانی که مخالف تفکیکیان هستند از معنای اصلی و واقعی تفکیک غفلت کرده و یا عامدا تغافل کردند این افراد باید توجه کنند که تفکیک به روشی علمی اطلاق می‌شود که در این روش، تفکیک و جداسازی مطالب فلسفی و تفکرات بشری را از مطالب وحیانی خواستار است. این جدایی به دو گونه طرح شده است:

اول: چون اساس روش فلاسفه باطل است لذا جدایی مطالب فلسفی از مطالب وحیانی با ابطال مطلق روش فلسفی تحقق پیدا می‌کند.

دوم: روش فلسفی که همان روش تعقل و تفکر مبتنی بر برهان است روشی صحیح است ولی مطالب فلاسفه مبتنی بر روش برهانی جلو نرفته است و لذا جدایی مطالب فلسفی از مطالب وحیانی به ما کمک می‌کند تا مطالب فلسفی را به اسم دین و وحی به مردم عرضه نکنیم و همچنین مطالب فلسفی و تفکرات بشری را معیاری برای تاویل مطالب وحیانی قرار ندهیم و از طرفی به خاطر جدا بودن فلسفه از دین، نقد علمی فلسفه را نقد دین قلمداد نکنیم.

افرادی که تفکیک را پیروان و تابعان میرزا مهدی اصفهانی معرفی کردند دچار خطای ذهنی هستند. توجه شود که روش تفکیک هیچ لازمه‌ای با تابع یا مدافع میرزا مهدی اصفهانی بودن ندارد و تفکیک اساسا شخص محور نیست هر چند به خاطر حق بودن بسیاری از مطالب میرزا، دفاع از نظر ایشان هم صورت می‌گیرد. و اگر میرزا را اولین مخالف رسمی مشهور التقاط دین و فلسفه و عرفان بنامیم و ایشان را مروج قوی مخالفت با امتزاج فلسفه و عرفان با دین بخوانیم این دلیل بر این نیست که شاگردان و تابعان در تمام موارد اعتقادی با ایشان همنوا هستند بلکه وجه مشترک اصلی همه این افراد مخالفت با امتزاج و التقاط و تطبیق نابجای فلسفه و عرفان و دین است و به تعبیر دقیق‌تر جلوگیری از سوء استفاده فلاسفه و عرفا از اسم دین برای ترویج فلسفه و عرفان است.

توجه: هر چند نگارنده این نوشتار، هم مخالف بسیاری از قواعد فلسفی است و هم مخالف روش فلسفی است (توضیح دقیق این مخالفت در جای خود خواهد آمد) ولی روش تفکیک لازمه‌اش این نیست که حتما مخالفت با قواعد فلسفی یا روش فلسفی داشته باشد. شاید لازم باشد تذکر داده شود نگارنده این نوشتار خطاهای ذهنی متعدد فلاسفه و عرفا را نه از میرزا و نه از شاگردان و تابعان میرزا یاد گرفته است بلکه در طول سالیانی که فلسفه را از اساتید رسمی فلسفه آموزش می‌دید متوجه اشکالات ریشه‌ای این علم می‌شد و ضمن درس‌ها و بعد از ساعات کلاسی با اساتید مطرح می‌کرد برخی از اساتید، خطاهای ذهنی فلاسفه را می‌پذیرفتند و برخی دیگر با ترفندهایی خاص سعی در فرار از اشکال داشتند و هرگز جواب برهانی نداشتند. این چنین شد که نگارنده مخالف برهانی بودن فلسفه شد و دریافت که با مخالفان فلسفه و عرفان وجوه مشترک فراوانی دارد و یکی از این اشتراکات همان پاد زهر تفکیک فلسفه و عرفان از دین است.[1]

 تفکیک، پاد زهری برای درمان خطای ذهنی خلط دین و فلسفه و عرفان است تا بدان وسیله مانع تاویل‌ها و تطبیق‌‌‌‌‌‌‌های نادرست و مانع مقلوب کردن دین شوند. مدافعان روش علمی تفکیک دین و دیانت خود را بر قواعد فلسفی متغیری که به مرور زمان نادرستی آن‌ها روشن می‌شود مبتنی نمی‌کنند و روش فلاسفه را همانند روش کسانی می‌دانند که می‌خواهند قرآن را مبتنی بر قواعد تجربی فیزیک و شیمی و زیست شناسی معنا کنند فلاسفه همانند تجربه‌گرایان هر جا ظاهر قرآن و حتی نصوص قرآن را مخالف یافته‌های خود ببینند ظواهر و نصوص را توجیه کرده و به معنای دیگری حمل می‌کنند. روش تفکیک روش فهم متون دینی و وحیانی را روشی می‌داند که در طول سالیان دراز سینه به سینه و نوشته به نوشته از استادان به شاگردان انتقال یافته است و این استادان و شاگردان همان فقیهانی بوده‌اند که تدبر در فهم متون دینی کرده‌اند نه کسانی که قواعد فلسفی را از فلاسفه گرفته و بعد متون دینی را هم بر پایه آن قواعد معنا می‌کنند. روش فقها در فهم متون دینی روشی مبتنی بر فطرت[2] انسان‌ها و عرف متداول بین مومنین واقعی عصر نزول قرآن یا عصر نزدیک به نزول است. البته برای کسانی که در عصر فعلی و به دور از عصر نزول زندگی می‌کنند راه‌هایی برای بدست آوردن عرف آن زمان وجود دارد که یکی از آن راه‌ها مراجعه به روایات متعدد رسیده از معصومین و استفاده از خود قرآن با راهنمایی امامان هدایت است.[3]

پس می‌توان خلاصه چنین گفت تفکیک همان روشی است که فقهای امامیه برای فهم متون دینی استفاده می‌کردند (استاد سیدان نام "روش فقهاء امامیه" را گویاتر از "مکتب تفکیک" می‌دانند) و در نتیجه تفکیک نظریه‌ای جدید نیست بلکه تفکیک همان روش صحیح فهم متون دینی فقهای امامیه است که کم‌کم داشت به دست فراموشی سپرده می‌شد و فلاسفه و عرفا در حال نابودی آن روش بودند و تفکیکیان با علم کردن تفکیک سعی دارند مانع نابودی روش فقهاء امامیه شوند.

 

تتمه این نوشتار را در نوشتار "تتمه تفکیک چیست و تفکیکی کیست؟" دنبال کنید.



[1] این بدان معنا نیست که از شاگردان میرزا استفاده علمی نکرده است بلکه به طور خاص از استاد سیدان بهره وافی و کافی برده است برای نمونه از نوارهای درسی استاد حدود ششصد جلسه استماع شده است.

[2] مبحث فطرت یکی از مباحث زیربنایی است که تفاسیر متفاوتی از آن صورت گرفته است. بجاست که اقوال مساله بازگو و نقد و بررسی و معنای واقعی آن استخراج شود و البته این نیازمند نوشتاری مستقل خواهد بود.

[3] توجه شود این بحث یکی از مهم‌ترین و پایه‌ای‌ترین مباحث دین شناختی است که در نوشتاری مستقل باید بدان پرداخته شود و در این جا فقط در حد نیاز بدان اشاره شد.


:: امتیاز: نتیجه : 5 امتیاز توسط 5 نفر مجموع امتیاز : 11

:: بازدید : 364
:: ارسال شده در: تفکیک ,
:: مطالب مرتبط: میرزا مهدی اصفهانی و تفکیک , تفکیک عقل از نقل یا تفکیک فلسفه از نقل!؟ , جریان تفکیک یا مکتب تفکیک!؟ , تتمه تفکیک چیست و تفکیکی کیست؟ , مناظره یا پز مناظره!؟ ,
:: برچسب‌ها: تفکیک , تفکیکی , عرفان , فلسفه ,
نویسنده
نویسنده : کریم حکیمی فرد
تاریخ : [پنجشنبه 21 شهريور 1392 ] [ 18:55]
تاریخ
ارسال نظر برای این مطلب

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی
آخرین مطالب ارسالی
عارف و صوفی چه می گویند؟ تاریخ : شنبه 16 فروردین 1393
آقای امینی و تشکیک عامی!؟ - بخش دوم بحث علمی تاریخ : دوشنبه 29 مهر 1392
آقای امینی و تشکیک عامی!؟ - بخش اول حواشی تاریخ : جمعه 26 مهر 1392
وحدت وجود در نگاه آقای امینی!؟ تاریخ : سه شنبه 09 مهر 1392
‏ وحدت وجود نظریه‌ای خردستیز 2 – توصیف 5 تاریخ : دوشنبه 08 مهر 1392
‏ وحدت وجود نظریه‌ای خردستیز 2 – توصیف 4 تاریخ : یکشنبه 07 مهر 1392
وحدت وجود نظریه‌ای خردستیز 2 – توصیف 3 تاریخ : شنبه 06 مهر 1392
‏وحدت وجود نظریه‌ای خردستیز 2 – توصیف 2 تاریخ : پنجشنبه 04 مهر 1392
وحدت وجود نظریه‌ای خردستیز 2 – توصیف 1 تاریخ : چهارشنبه 03 مهر 1392
وحدت وجود نظریه‌ای خردستیز 2 – توصیف 0 تاریخ : چهارشنبه 03 مهر 1392
میرزا مهدی اصفهانی و تفکیک تاریخ : شنبه 30 شهریور 1392
تفکیک عقل از نقل یا تفکیک فلسفه از نقل!؟ تاریخ : پنجشنبه 28 شهریور 1392
جریان تفکیک یا مکتب تفکیک!؟ تاریخ : چهارشنبه 27 شهریور 1392
میلاد امام رضا(ع) مبارک تاریخ : دوشنبه 25 شهریور 1392
تتمه تفکیک چیست و تفکیکی کیست؟ تاریخ : جمعه 22 شهریور 1392
تفکیک چیست و تفکیکی کیست؟ تاریخ : پنجشنبه 21 شهریور 1392
وحدت وجود نظریه‌ای خردستیز 1– مقدمه تاریخ : چهارشنبه 20 شهریور 1392
مناظره یا مشاجره!؟ تاریخ : یکشنبه 10 شهریور 1392
اطلاعیه تاریخ : سه شنبه 05 شهریور 1392
پاسخ به شروط آقای امینی برای مناظره تاریخ : پنجشنبه 31 مرداد 1392
اعلام مناظره چرا مخفیانه!؟ تاریخ : سه شنبه 29 مرداد 1392
اعلام مناظره وبلاگ amini142.parsiblog.com تاریخ : سه شنبه 29 مرداد 1392
مناظره یا پز مناظره!؟ تاریخ : یکشنبه 20 مرداد 1392
خطاهای ذهنی نوشتار -معنای سنخیت در فلسفه-آقای وکیلی تاریخ : دوشنبه 14 اسفند 1391
خطاهای ذهنی نوشتار (تنزیه و تشبیه خداوند-آقای وکیلی)-بخش چهارم و پایانی تاریخ : پنجشنبه 03 اسفند 1391
حذف نظرات نوشتارهای آقای وکیلی تاریخ : چهارشنبه 02 اسفند 1391
خطاهای ذهنی استاد فیاضی تاریخ : سه شنبه 01 اسفند 1391
خلاصه ای از (تعارض قاعده ضرورت علی با اختیار) تاریخ : یکشنبه 29 بهمن 1391
هشدار به سایت فارس نیوز و مشرق نیوز تاریخ : یکشنبه 29 بهمن 1391
خطاهای ذهنی نوشتار(تنزیه و تشبیه خداوند-تفاوت تشبیه کلامی و عرفانی)-بخش سوم تاریخ : سه شنبه 24 بهمن 1391
تذکری کوتاه به آقای رمضانی تاریخ : سه شنبه 24 بهمن 1391
خطاهای ذهنی نوشتار (تنزیه و تشبیه خداوند-تفاوت تشبیه کلامی و عرفانی)-بخش دوم تاریخ : سه شنبه 24 بهمن 1391
خطای ذهنی (ریشه‌های مکتب تفکیک از زبان غرویان) و کتاب (جدال با مدعی) آقای غفاری تاریخ : پنجشنبه 12 بهمن 1391
خطاهای ذهنی نوشتار (تنزیه و تشبیه خداوند- تفاوت تشبیه کلامی و عرفانی) - بخش اول تاریخ : سه شنبه 10 بهمن 1391
تفکیک اندیشه از نوشتار تاریخ : شنبه 07 بهمن 1391
تفکیک مطالب علمی از حاشیه‌ها تاریخ : شنبه 07 بهمن 1391
نقدی بر وبلاگ خطاهای ذهنی تاریخ : چهارشنبه 04 بهمن 1391
سخنی با مخالفان فلسفه و عرفان تاریخ : یکشنبه 01 بهمن 1391
آیا شناخت خداوند ملازم با سنخیت است؟ تاریخ : یکشنبه 24 دی 1391
تذکراتی کوتاه درباره هدف وبلاگ خطاهای ذهنی تاریخ : شنبه 23 دی 1391
معانی محال تاریخ : پنجشنبه 21 دی 1391
انواع نقد تاریخ : چهارشنبه 20 دی 1391
سراب فلسفه تاریخ : چهارشنبه 20 دی 1391
تشبیه خداوند در اصالت وجود تاریخ : سه شنبه 19 دی 1391
خطای ذهنی اشتراک لفظی عرفان تاریخ : سه شنبه 19 دی 1391
مجبور به مجبوریت انسان در فلسفه و عرفان تاریخ : دوشنبه 18 دی 1391
فرق بین فلاسفه و گزاره های فلسفی تاریخ : یکشنبه 17 دی 1391
مخالفت گزاره های فلسفی با متون دینی تاریخ : شنبه 16 دی 1391
خلط بین یقین منطقی و یقین روانی تاریخ : جمعه 15 دی 1391
نقد مغرضانه تاریخ : چهارشنبه 13 دی 1391
user
progress عضو شويد

نام کاربری :
رمز عبور :

progress فراموشی رمز عبور؟

progress عضویت سریع
نام کاربری :
رمز عبور :
تکرار رمز :
ایمیل :
نام اصلی :
کد امنیتی : * کد امنیتیبارگزاری مجدد
آمار مطالب آمار مطالب
کل مطالب کل مطالب : 55
کل نظرات کل نظرات : 1
آمار کاربران آمار کاربران
افراد آنلاین افراد آنلاین : 1
تعداد اعضا تعداد اعضا : 3

کاربران آنلاین کاربران آنلاین

آمار بازدید آمار بازدید
بازدید کلی بازدید کلی : 31,970

اطلاعات شما اطلاعات شما
آِ ی پیآِ ی پی : 54.225.17.239
مرورگر مرورگر :
سیستم عامل سیستم عامل :
RSS

Powered By
Rozblog.Com
Translate : RojPix.ir